Wat is collageen? Je hoort er iedere dag over en veel beauty merken maken er dagelijks reclame voor.
Collageen is het meest voorkomende eiwit in het menselijk lichaam en fungeert als een belangrijke bouwsteen voor je huid, botten, pezen, kraakbeen en bindweefsel.
Collageen is het belangrijkste lijmeiwit van ons lichaam. Je kunt het zien als de biologische steiger of de ‘lijm’ die alles intern op zijn plek houdt. Het is een stevig structuureiwit dat textuur, vorm en kracht geeft aan heel veel verschillende weefsels.
Dit is wat collageen precies voor je doet:
- Het houdt de huid strak en soepel: Collageen vormt samen met elastine het fundament van je huid. Het zorgt ervoor dat je huid veerkrachtig blijft en minder snel rimpels vertoont.
- Het smeert en beschermt de gewrichten: In je gewrichten zorgt collageen ervoor dat het kraakbeen dik en rubberachtig blijft. Hierdoor kunnen je botten soepel over elkaar bewegen zonder pijn te veroorzaken.
- Het geeft stevigheid aan botten en pezen: Hoewel kalk je botten hard maakt, zorgt collageen voor de nodige flexibiliteit zodat ze niet bij de minste klap breken. Ook maakt het pezen en banden sterk genoeg om spierkracht op te vangen.
- Het ondersteunt de bloedvaten: Ook de wanden van je aderen hebben collageen nodig om elastisch te blijven, zodat ze de druk van het stromende bloed goed kunnen opvangen.
Kort samengevat is collageen de onzichtbare kracht die zorgt dat je lichaam soepel kan bewegen en er stevig en vitaal uit blijft zien. Naarmate we ouder worden maakt ons lichaam er helaas minder van aan, wat je merkt aan een minder elastische huid of strammere gewrichten.
Om de natuurlijke aanmaak van collageen in je lichaam via voeding een flinke boost te geven, moet je je focussen op twee dingen: directe bouwstenen (aminozuren) en onmisbare helpers (vitamines en mineralen).
Je lichaam kan namelijk niet zomaar collageen uit voeding in zijn geheel opnemen. Het breekt eiwitten eerst af tot aminozuren en bouwt daar, met behulp van vitamines, zelf weer nieuw collageen van.
1. De directe bouwstenen (Eiwitten & Aminozuren)
Collageen bestaat voor een heel groot deel uit de aminozuren glycine, proline en hydroxyproline. Deze krijg je binnen via eiwitrijke voeding:
- Bottenbouillon (bone broth): Dit is de absolute nummer één. Door botten en kraakbeen van rund urenlang te laten pruttelen, lost het collageen op in het water. Dit levert een rijke mix van kant-en-klare bouwstenen op. Liever toch kant en klare collageen kopen? Kijk in de webshop
- Vis (met name de huid): Viscollageen lijkt qua structuur erg op dat van de mens en wordt heel efficiënt opgenomen. Eet dus vooral vette vis en laat, waar mogelijk, het huidje eraan zitten.
- Eieren: Vooral het eigeel en de vliezen rondom de dooier bevatten grote hoeveelheden proline en glycine.
- Vlees en gevogelte: Kip, kalkoen en rundvlees bevatten veel bindweefsel en zijn daardoor een uitstekende bron van de juiste aminozuren.
- Plantaardige opties: Ben je vegetariër of veganist? Focus dan op eiwitrijke producten zoals peulvruchten (linzen, bonen), tofu, tempé, quinoa en hennepzaad om de nodige aminozuren binnen te krijgen.
2. De onmisbare helpers (Vitamines & Mineralen)
Zelfs als je genoeg aminozuren eet, kan je lichaam geen collageen maken zonder de juiste hulpstoffen:
- Vitamine C (De belangrijkste activator): Zonder vitamine C kan de chemische reactie om collageen te vormen simpelweg niet plaatsvinden. Dit zit in paprika’s, kiwi’s, citrusvruchten, aardbeien en broccoli.
- Zink en Koper (De wevers): Deze mineralen werken als een soort weefgetouw. Ze helpen de losse collageenketens aan elkaar te binden tot een stevige structuur.
- Zink vind je in oesters, pompoenpitten, rundvlees en cashewnoten.
- Koper vind je in orgaanvlees, pure chocolade, zonnebloempitten en volkorenproducten.
- Zwavel: Dit mineraal helpt bij het stabiliseren van collageen. Je vindt het in knoflook, uien, sjalotten en kruisbloemige groenten (zoals bloemkool en spruitjes).
Tip: Voorkom ook de afbraak!
Naast het eten van de juiste voeding, help je je lichaam enorm door te voorkomen dat bestaand collageen wordt afgebroken. Suiker en geraffineerde koolhydraten binden zich aan collageen via een proces dat glycatie heet, waardoor het collageen verhardt en afbreekt. Matigen met suiker beschermt dus direct je collageenvoorraad.
Zoek je een lekker recept om je callogeen meet te mixen?